Ik stel het kapitaal van mijn onderneming samen


Om van start te kunnen gaan, heb je natuurlijk eigen middelen nodig, die van jezelf en/of van je naasten komen. Als dat niet volstaat, moet je externe partners ervan zien te overtuigen om je een financieel steuntje te geven. Dat wordt je volgende uitdaging!

Eigen vermogen en vreemd vermogen: wat is het verschil?
Het eigen vermogen is de voornaamste financieringsbron bij de oprichting van een onderneming, die er doorlopend over kan beschikken. Bij een kredietaanvraag zal het dienen om je solvabiliteit te schatten.

Het eigen vermogen kan worden ingebracht in geld, in natura (goederen en voorzieningen) of door een combinatie van beide. Wanneer je zaak op kruissnelheid zit, kan het eigen vermogen worden opgetrokken door opname van de reserves: dit is de niet aan de aandeelhouders uitgekeerde winst van de vennootschap, waarmee het behoud of de groei van de onderneming gefinancierd zal worden.

Het vreemd vermogen bestaat uit geleend kapitaal en is dus op een bepaalde vervaldag terug te betalen (met interesten). Op middellange of lange termijn worden hiermee vooral het werkkapitaal en de investeringen gefinancierd, op korte termijn de eigenlijke exploitatie (in evenwicht houden van de kasmiddelen).

De gulden regel
Het eigen vermogen dekt op zichzelf de risico’s van de onderneming en vormt de waarborg van de schuldeisers. Een onderneming zou dus idealiter geen schulden op middellange en lange termijn mogen hebben die groter zijn dan haar eigen vermogen.

Samenstelling van het eigen vermogen: 3 mogelijkheden
Het eigen vermogen kan voortkomen van drie verschillende bronnen:

1. Zelffinanciering

De ondernemer en zijn omgeving zijn natuurlijk de eerste geldschieters. Onder deze aandeelhouders van het eerste uur vinden we de naaste familieleden, vrienden en onvoorwaardelijke aanhangers van het project. Gewoonlijk spreken we van Family, Friends & Fools.

Deze personen staan helemaal achter jou en verwachten daarvoor meestal niets terug: ze hoeven geen interesten of beslissingsmacht te krijgen. Toch houdt het bepaalde risico’s in als je je naasten aanspreekt om het kapitaal van je onderneming samen te stellen. Als het dan slecht gaat, kunnen spanningen rijzen in de familie- of vriendenkring.

2. Durfkapitaal

Of zij nu op zichzelf (business angels) of via een durfkapitaalfonds handelen, deze dappere investeerders doen niet aan liefdadigheid. Zij verwachten op vrij korte tijd (maximaal 7 jaar voor fondsen) een return on investment. In ruil voor hun financiële steun stellen zij ook een reeks eisen: vertegenwoordigd zijn in de Raad van bestuur, recht op inzage in het beheer. Afhankelijk van het moment waarop zij hun intrede doen, spreken we van startkapitaal (seed capital), oprichtingskapitaal (start-up capital), groeikapitaal (growth capital) of overnamekapitaal (transmission capital).

Talrijke business angels sluiten zich aan bij netwerken die de rol van interface spelen tussen deze privé-investeerders en de projecthouders: de belangrijkste netwerken zijn BAN Vlaanderen aan Vlaamse kant en Be Angels aan Franstalige kant.

Durfkapitaalfondsen hebben een specifiek profiel, dat ook bepaalt hoe groot hun financiële inbreng zal zijn. Sommige fondsen zijn onafhankelijk, andere hangen vast aan banken. De meeste ervan zijn lid van de Belgian Venturing Association (BVA).

Durfkapitaal kan ook komen van overheidsmaatschappijen: de GIMB en haar dochter BruStart in Brussel, Participatie Maatschappij Vlaanderen (PMV) in Vlaanderen en Sowalfin, dat 9 lokale investeerders overkoepelt, in Wallonië. Een aantal van deze maatschappijen hebben hun eigen durfkapitaalfondsen.

3. Achtergestelde leningen

Een achtergestelde lening wordt beschouwd als quasi-kapitaal. Bij stopzetting van de activiteit moet ze immers pas worden terugbetaald nadat alle andere schuldeisers vergoed zijn. De rente op deze leningen is meestal lager dan die van de markt, en bij sommige ervan bestaat de mogelijkheid om de terugbetaling van het kapitaal één of twee jaar uit te stellen.

Ook hier zijn je belangrijkste gesprekspartners de GIMB (Brussel) en haar dochters, de ParticipatieMaatschappij Vlaanderen (Vlaanderen) en Sowalfin (Wallonië). Ze beschikken elk over een gamma financiële producten waarmee de activiteiten van beginnende of reeds actieve ondernemers gefinancierd kunnen worden.

Sinds de vereffening van het Participatiefonds in juli 2014 wordt op federaal niveau geen enkel krediet meer toegestaan aan zelfstandigen en kmo’s. De activiteit van het Participatiefonds is voortaan beperkt tot het beheer van de lopende kredieten. De vereffening zal in 2022 voltooid zijn.


Een nieuwe trend: crowdfunding

Crowdfunding betekent letterlijk « financiering door de menigte » en bij uitbreiding « participatieve financiering ». Deze alternatieve methode voor financiering van jonge bedrijven komt overgewaaid uit de Verenigde Staten en wordt in Europa almaar vaker toegepast. Crowdfunding betekent dat het grote publiek via specifieke websites wordt aangesproken om projecten te financieren. De geïnvesteerde sommen kunnen gaan van een paar euro tot veel hogere bedragen. Als het project het licht ziet, krijgen de investeerders een compensatie of een winstdeelname, volgens modaliteiten die bij de start bepaald zijn. De FSMA (Autoriteit voor financiële diensten en markten) heeft een reglementair kader gepubliceerd voor crowdfundingtransacties.

Meer informatie

Belgian Venture Capital & Private Equity Association (BVA)
Beroepsvereniging van de verschaffers van durfkapitaal en private investeerders in België. Links naar spelers in de drie gewesten.

Belgische crowdfunding sites:
Mymicroinvest
Lookandfin
Angel.me
Crofun
De Franse website www.kisskissbankbank.com is eveneens actief in België.

Financiering van Ondernemingen
Website opgericht door Febelfin en een twintigtal partners. Helpt ondernemers klaar te zien in hun behoeften aan financiering, een goed kredietdossier samen te stellen enz.

ParticipatieMaatschappij Vlaanderen (PMV)
Verschaft risicokapitaal (seed & early stage) en andere financieringsvormen. Beheert ook durfkapitaalfondsen zoals ARKimedes, Vinnof en Biotech Fonds Vlaanderen.

CultuurInvest
Kapitaalparticipaties voor ondernemers in de creatieve industrie met duidelijk marktpotentieel. Verstrekt ook achtergestelde leningen.

Limburgse Reconversie Maatschappij (LRM)
In Limburg verankerde verschaffer van risicokapitaal en andere vormen van ondersteuning.

BAN Vlaanderen
Het business angels netwerk in Vlaanderen. Heeft twee durfkapitaalfondsen opgericht : Ark-Angels Fund (enkel nog vervolginvesteringen) en Ark-Angels Activator Fund of AAA Fund samen met ING België.

Gewestelijke Investeringsmaatschappij voor Brussel (GIMB)
Diverse financieringsproducten voor ondernemingen in het Brussels Gewest. Treedt rechtstreeks op, of via haar filialen BruStart (participaties in of achterstelde leningen aan jonge KMO’s) en BruSoc (achtergestelde leningen aan ondernemers in de sociale en de lokale economie). Een andere dochter, Brupart, neemt op Brussels niveau de fakkel over van het Participatiefonds.
Srib
Srib.be- Brustart
Srib.be- Brusoc

Bouton-2