Sociaal statuut van zelfstandigen: sociale bijdragen en rechten, pensioen, ziektverzekering …


Vanaf de eerste dag van je activiteit als starter moet je ingeschreven zijn bij een sociaal verzekeringsfonds. Je kiest dit fonds geheel vrij.

Sinds 1 januari 2015 is de berekeningswijze van de sociale bijdragen herzien. Het algemene principe bestaat er voortaan in om bijdragen te betalen op basis van de inkomsten van het lopende jaar. In de praktijk blijft de sociale verzekeringskas je bijdragen echter berekenen op basis van je inkomsten van drie jaar voordien. Het staat je evenwel vrij om een opwaartse of neerwaartse herziening aan te vragen... met het risico op een verhoging als je berekeningen verkeerd blijken te zijn. Wees dus voorzichtig en laat je helpen door een professional. Van zodra de belastingadministratie je definitieve beroepsinkomsten van het bijdragejaar kent, stelt ze een eindafrekening van de bijdragen op, die voor jou een terugbetaling of een bijbetaling zal inhouden.

Het principe van de minimale bijdrage wordt behouden tijdens de drie eerste activiteitsjaren. Vraag hierover uitleg aan je sociaal secretariaat.

Tot slot vermelden wij dat een verandering van statuut (van zelfstandige in hoofdberoep naar zelfstandige in bijberoep, bijvoorbeeld) geen invloed meer heeft op de berekeningsmethode van de bijdragen..

Let op: zorg dat je eind december met al je sociale bijdragen in orde bent. Anders moet je fors bijbetalen. Bovendien mag je de premies die je in dat jaar betaalde voor je Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) niet fiscaal aftrekken. Wat bijzonder jammer zou zijn.

Welke sociale rechten heeft een zelfstandige?

Je sociaal statuut van zelfstandige geeft de volgende rechten:


    ziekteverzekering: dekking van grote risico’s en kleine risico’s;

    arbeidsongeschiktheid (dagvergoeding vanaf de tweede maand);

    invaliditeit: vanaf de 13de maand arbeidsongeschiktheid;

    pensioen;

    faillissementsverzekering;

    loopbaanonderbreking voor zelfstandigen (uitkering terwijl je zorgt voor een ernstig ziek kind of palliatieve hulp verleent aan je kind of partner);

    • wat de gezinssituatie betreft: kinderbijslag en kraamgeld;

    moederschapsuitkering voor zelfstandigen die na de wettelijke moederschapsrust nog extra weken (maximum 5) niet werken;

    • gratis dienstencheques in het kader van moederschapsrust.

Je hebt dus geen bescherming tegen werkloosheid.

Aanvullende verzekeringen

Het sociaal statuut van een zelfstandige biedt minder bescherming dan dat van een werknemer. Op de private markt zijn bijkomende verzekeringen ontwikkeld.

Dit is een lijstje van de meest courante:

• VAPZ (Vrij Aanvullende Pensioen voor Zelfstandigen)

• S-VAPZ (een VAPZ met extra sociale bescherming)

• Individuele Pensioentoezegging (“groepsverzekering”)

• Verzekering Gewaarborgd Inkomen

• Hospitalisatieverzekering

[/accordionwrap]
Bouton-2