Risicomanagement: ik anticipeer op mogelijke obstakels


Ondernemen zonder risico’s te nemen, dat is lastig. Een nieuwe markt veroveren, innovatieve producten ontwikkelen, investeren in de groei van uw organisatie,… er gaan steeds risico’s mee gepaard, die u maar beter goed berekend. Vandaar de noodzaak om risicomanagement te integreren in uw groeistrategie.

Om bepaalde bedrijfsdoelstellingen te behalen, is het soms nodig om risico’s te nemen. Onnodig of onvoorbereid te werk gaan, kan echter nefast of zelfs fataal zijn voor uw onderneming.

De kunst is om juist te doseren en uzelf enkel bloot te stellen aan de aanvaardbare risico’s. Risicobeheer laat geen ruimte voor improvisatie. Integendeel: het verschaft u een onmisbaar instrument: ERM of Enterprise Risk Management. Net zoals u over een businessplan. beschikt dat uw strategie en doelstellingen schetst, helpt een ERM u de verschillende mogelijke obstakels te identificeren alsook te controleren. Wilt u niet voor onaangename verrassingen komen te staan, zorg er dan voor dat ERM een integraal onderdeel is van uw businessplan.

Een risicobeheersplan opmaken gebeurt in de volgende drie stappen.

1. Analyseer de sector en breng mogelijke risico’s in kaart

Elk bedrijf is blootgesteld aan risico’s die eigen zijn aan de sector, de samenleving, de geografische ligging,… Begin met een intern overleg. Vraag verschillende medewerkers uit verschillende beroepsgroepen binnen uw onderneming wat volgens hen de belangrijkste risico’s zijn voor een goede bedrijfsgang. Heeft u niet voldoende personeel, dan kunt u bijvoorbeeld ook gebruikmaken van een auditkantoor. Als oefening kunt u de verschillende bevindingen naast elkaar leggen en opdelen in verschillende categorieën. Volgens een recent onderzoek van een adviesbureau, kunt u de risico’s onderverdelen als volgt:

Operationele risico’s

Dit zijn risico’s die een goede bedrijfswerking kunnen belemmeren door gebrekkige of ontoereikende interne procedures, menselijke of technische fouten of externe gebeurtenissen.

Enkele voorbeelden:


    • Een onduidelijk reportagesysteem voor het melden van incidenten.

    • Een IT-panne of een zwakke plek in de gegevensbeveiliging.

    • Fraude gepleegd door een medewerker.

    • Een brand.

    • …

Strategische risico’s

Dit zijn de risico’s die te maken hebben met uw commerciële strategie.

Enkele voorbeelden:

    • U betreedt een immature of juist te volwassen markt.

    • U onderschat de concurrentie.

    • U wordt ingehaald door een nieuwe technologie.

    • …

Financiële risico’s

Strategische risico’s beperken zich tot uw handelspolitiek, financiële risico’s daarentegen bedreigen rechtstreeks het beheer van uw cashflow, uw kredieten, uw investeringen, etc.

De meeste van deze risico’s zijn gerelateerd aan marktonzekerheden:

    • Schommelingen van de wisselkoersen.

    • Renteaanpassingen.

    • Een onbalans tussen de korte- en langetermijnfinanciering

    • Onvoldoende kapitaal.

    • Mismanagement van de kosten.

    • …

Conformiteitsrisico’s


Dit zijn de risico’s die te maken hebben met de economische veroudering van producten, materialen, machines, gebouwen, procedures, technieken enzovoort. Het reglementair kader ontwikkelt voortdurend. Daardoor is het waarschijnlijk dat uw bedrijf op een gegeven moment niet meer aan bepaalde normen voldoet. Niet-naleving kan ernstige gevolgen hebben, van het tijdelijk moeten onderbreken van bepaalde activiteiten tot stopzetting. Het is aangewezen om iemand aan te stellen voor ‘corporate affairs’, die u op de hoogte houdt van de veranderende wetgeving.

2. Definieer uw risicobereidheid

Nadat de verschillende risico’s die uw bedrijf bedreigen, zijn geïdentificeerd, moet het management bepalen welke risico’s aanvaardbaar zijn om de bedrijfsdoelstellingen te bereiken. Dit is de risicobereidheid van uw onderneming.

3. Meet en controleer de risico’s regelmatig

Eenmaal risicomanagement onderdeel is van uw bedrijfsstrategie, is het zaak structuren op te zetten om de risico’s regelmatig te meten, op te volgen, te controleren en met het management te communiceren over hoe ze evolueren. Een goede opvolging maakt het makkelijker om indien nodig knopen door te hakken en uw risicobereidheid aan te passen aan de marktomstandigheden. Het is eveneens wenselijk om transparante en transversale risicorapportagecircuits in te stellen: elke medewerker moet aan de alarmbel kunnen trekken als er gevaar dreigt.

Operationele risico’s: denk aan een BCP

Wat met uw bedrijf als een brand de gebouwen verwoest? Kunt u het zich veroorloven om uw activiteiten te onderbreken in afwachting van een deskundig rapport of de tussenkomst van uw verzekeraar? Om het hoofd te bieden aan dergelijke onvoorziene omstandigheden is er het Business Continuity Plans (BCP). Dit plan beschrijft de noodprocedures voor het geval iets onverwacht uw bedrijf in gevaar brengt. Denk aan een overstroming, het uitvallen van de servers, een plots overlijden van een leidinggevende enzovoort. Een BCP wijst ook een ketting van leidinggevenden aan, waarbij bepaalde medewerkers bereid zijn om in geval van nood extra verantwoordelijkheden op zich nemen om de gevolgen van een crisis te helpen indammen. Er zijn verschillende adviesbureaus gespecialiseerd in training en advies over BCP-vraagstukken.

Meer weten

Brochure Risicoanalyse
De FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg heeft een brochure uitgebracht over risicoanalyse. De publicatie gaat heel concreet in op het concept risicoanalyse en de wijze waarop men dit concept kan hanteren om preventiemaatregelen te nemen. Ook de verschillende methoden om risico’s te detecteren, te benoemen en te evalueren worden erin besproken.

The Institute of Risk Management
Deze internationale organisatie sensibiliseert managers over risicobeheer aan de hand van opleidingen, publicaties, seminars, etc. Uitsluitend in het Engels.

Bestuurszaken
Een gids van de Vlaamse Overheid. Elke stap van de risicomanagementcyclus wordt hier toegelicht en geconcretiseerd.

Bouton-2